Ngày về nhà chồng và cuộc sống trong căn nhà láPhần IV · trang 53–65

53Trang sách 53Ông anh ở nhà quê lên, Ba tiếp đón rất niềm nở và cả nhà đều vui mừng, vì hôm đó mới thật là ngày em về nhà chồng.

- Lúc đó Đệ Nhị thế chiến ở Tây-phương đang ở trong thời kỳ gay cần, và Đông-phương thường bị phi ._ cơ Đềng-minh tới ném bom. Thời đó phương tiện .chuyên chở khó khăn, không phải mỗi lúc thuê xe hơi dễ đảng như hiện nay. Chúng ta phải đi xe lửa về Yên „ Viên, rồi từ Yên-Viên lại phải sang chuyển xe lửa khác để về quê anh ở Thị-Cầu. . Đường đi tuy diệu vợi, nhưng hai chúng ta, trước hạnh phúc không nghĩ đến đường xa. Chúng ta ngồi bên nhau và lúc này mới là lúc thật sự chúng ta tính _ toán về tương lai. Đôi chúng ta thật tươi như buổi bình mình nạm vàng. Cái gì chúng ta cũng thấy tốt đẹp hết !

54Trang sách 54Về đến quê anh, qua hai chuyến xe lửa, trời tối đã lâu. Có lẽ đến 8 giờ, mà 8 giờ tối ngày xưa tức là ,„ — 9 giờ tối ngày nay. _ Ông Nội anh thắp hương đẻ đôi ta cùng lễ. Đây - — là lần đầu tiên em lễ gia tiên nhà chồng. Qua buổi lễ . đơn sơ này, em mới thật hoàn toàn là vợ của anh -trước lễ nghỉ và tôn giáo. - Đưa em về với anh, hôm đó có thím Cơ và mẫy người khác. Thím Cơ đã khuyên em điều ăn nết ở đối với nhà chồng.

Và đêm hôm đó chúng ta đã hoàn toàn gần nhau.

- Nhà anh nhà lá vách đất, đầu nhà lại có bụi tre.

Trời mùa đông, gió bắc thổi mạnh những cây tre cốt - kết cọ vào nhau đã khiến cho em hơi sợ. Em nằm sát bên anh, ôm lấy người ảnh, mỗi khi hai cây tre cọ sát vào nhau phát ra những tiếng ken két. Gió đêm đông . — lại ào ào thôi. Trời thật lạnh !

Em đã bảo anh :

" - Bụi tre cọ vào nhau nghe đến sợ !

- Anh đáp :

- Nằm bên anh em còn sợ gì Í ˆ Chúng ta lấy nhau đã gần 5 tháng, nhưng đêm đó "mới là đêm tân hôn của đôi ta. Đôi ta mới bắt đầu hoàn toàn biết nhau. Chúng ta đã nói với nhau nhiều lắm, và chúng ta hứa với nhau kiếp sau sẽ lại lấy nhan Ì Nhắc tới lời hứa, anh càng đau đớn ! Một kiếp này chúng ta còn sống chưa vẹn kiếp với nhau, không biết Trời già có cho đôi ta kiếp sau lại được lấy nhau -ˆ_ Chúng ta rầm rì nói chuyện, không biết hai đứa ` có ngủ được có nhiều không, nhưng chỉ biết Trời chưa sáng, chúng ta đã đều cùng thức giác. Có lẽ tại bụi tre nơi đầu nhà lại cót két kêu nên chúng ta cùng choàng thức giấc, hay vì chúng ta quá sung sướng _ không ngủ được.

55Trang sách 55—„ Trời càng về sáng càng lạnh. Chúng ta đã đắp “chăn bông, cái lạnh vẫn như từ bụi tre luồn qua mái nhà chưi vào buồng. Chúng ta năm sát bên nhau hơn, | ôm ghì lấy nhau như muốn đem sức nóng của hai đứa cùng chống với cái lạnh mùa đông.

Anh hỏi em : _~ Sao em không ngủ ?

Em đáp lại : . ._ ~ Anh làm em sợ quá, em không ngủ được ! _„ Em nói đúng, cảm. giác của một trình nữ bước _ sang đời đàn bà ắt có gì vui vui mà sợ sợ, cái gì mới lạ, cái gì thực đẹp, chỉ những cô gái qua đêm tân hôn mới biết. Đây không phải là xác thịt mà là cái gì cao quý hơn, người vợ bắt đầu dâng cho người chồng, và cũng là lần đầu tiên người vợ có cảm giác sung sướng trong yêu đương, cái sung sướng thể xác xen vào cái .__ vui tỉnh thần. . _ Anh nói: .

56Trang sách 56- Chắc tại lạ nhà nên em không ngủ được.

Em bảo : . - Sao lại lạ nhà được, nhà của anh mà, anh quen em phải quen. : - Hay là bụi tre kêu cót két em sợ ?

Em không đáp, ôm chặt lấy anh hơn. Có lẽ em . sợ bụi tre thật. Sau này em thường nhắc lại. ._ Gió đã mạnh, rung cả nhà, lại thêm bụi tre, nghe mà thấy sợ l Nhưng rồi em cũng quen với bụi tre, quen với nhà lá, và từ căn nhà lá quê mùa, yêu đương của chúng ta càng nảy nở và đời chúng ta càng gắn liên với nhau theo năm tháng, càng thắt chặt với nhau bởi đàn con bắt đầu từ một đứa rồi đến mười một đứa ` Đàn con càng khôn lớn, đôi ta càng thương -thau, vì cùng nhau trải bao nhiêu cơn sóng gió, vật _ lộn với bao nhiêu khó khăn, nhất là khó khăn với đời vật chất. : Rồi những đêm đầu tiên nằm bên nhau, em có nhớ chăng, những câu chuyện cổ tích anh kể cho em nghe để em quên bụi tre, quên nhà lạ. Trong những câu chuyện bao giờ cũng có một chàng trai và một cô _ gái, hai người yêu thương nhau, cô gái đợi chàng trai, "chàng trai tìm cô gái, và bao giờ đôi người cũng thương yêu đằm thắm cùng nhau trọn tình ân ái. Tuy là kể chuyện những chàng trai cô gái với những kết quả tốt đẹp, nhưng chính thật anh mong đó là chuyện của đôi ta. Chúng ta đã như những chàng trai cô gái thương yêu nhau, mặc đầu đôi khi cũng có những sự bất hòa không đáng kể, và những sự bất hòa này đã ˆ_ làm cho chúng ta càng thương yêu nhau hơn, Vậy mà - ' ñgày. nay em ơi, những câu chuyện cô tích đã không _.

57Trang sách 57đi hết đoạn kết ! Nửa đường đứt gánh, em nỡ bỏ anh ra đi, cùng anh vĩnh biệt không một lời trắng trỗi. Rồi đây, có những câu chuyện cổ tích mới, anh kẻ cho ai nghe ! Vắng em, sự lạnh lung như tràn khắp nhà cửa, và đêm đêm anh càng thấy trơ trọi !

—._ Tết năm đó, chúng ta đã hưởng một cái Tết vui.

Em đã được Ông Bà và Thây Mẹ anh chiều chuộng, 'bai chúng ta đã đưa nhau đi thăm khắp họ hàng, và đến đâu cũng đều là những lời khen về em, nhất lả khi anh đưa em đi thăm những người bạn trong làng.

Em đã làm cho họ ngạc nhiên, tuổi em quá trẻ, em lại — xinh đẹp dịu đàng. Những dáng điệu của em, những lời nói của em, cái khung cảnh vui vẻ của ba mươi _ năm trước như còn ¡n trong trí nhớ anh, em còn đâu . nữa ! Anh nhớ lắm, khi một người bạn anh, chìa tay để bất tay em, em đã rụt rẻ từ chối với vẻ e-lệ thật đáng yêu ! | Chúng ta đã đón Tết vui Xuân với cảnh tưng bừng của một cặp vợ chồng mới l Tết lại sắp đến, Tết gợi cho anh bao nhiêu kỷ niệm, nhưng năm nay anh đón Tết cùng ai ! Người ta càng nhộn nhịp sửa soạn _ cho cái Tết, lòng anh càng trơ trọi, càng đau khổ ! Tết di là Tết, phải chăng mi đừng tới, thời gian lùi trở lại, người vợ hiền của ta đâu đến nỗi ngày nay vùi sâu ba . — thước đất!

58Trang sách 58Và Tết đến, lại có Xuân sang ! Anh sẽ thưởng - — Xuân với ai ? Xuân đến đó, em đâu trở lại ! Người ta thêm một tuổi, em ơi, tuổi đời của em số mệnh đã nhất định, dù năm xuân mười xuân có thi nhau đến, . em đâu có ảnh hưởng với Xuân, chỉ riêng anh, Xuân .oàng đến, ôi sao mà lẻ loi đến vậy !

Cái Tết năm Canh-Thìn đôi chúng ta vui về bao nhiêu, năm nay, với cái Tết năm Canh-Tuất cảnh nhà heo hút thêm chừng nấy ! Thiếu một mình em anh thiếu tất cả, và các con chúng nó cũng thiếu cái gì quý báu nhất là tình mẫu tử thiêng-liêng ?

Sống mấy ngày ở nhà quê, chúng ta đã làm vui - _ lòng Ông Bà và Thầy Mẹ, và Mẹ đã hãnh diện với bà - con vì em, vì có cơn dâu thành thị nhưng ngoan — ngoãn và khi người ta khen em đẹp, Mẹ cũng đã sung ï sướng như chính rne được khen vậy Ì Anh nhớ lại một bữa cơm, em bưng bát cơm, chiếc bát nhà quê to lớn, em ăn mãi không hết, và với miếng đùi gà bà Trẻ gắp cho em, em gặm mãi không xong. Em chỉ ăn một bát cơm, Mẹ bảo em buồn vì - anh đã nói gì em ! Anh biết hôm đó em có hơi buồn -vì em nhớ nhà, và cũng một phần vì anh không hiểu để lựa tính em. Mẹ anh bảo :

59Trang sách 59- Mợ ấy hãy còn trẻ, phải được chiều chuộng ! | Cả nhà đã chiều em, cơn buồn của em chỉ thoáng qua và ngay tối hôm đó, với câu chuyện cổ tích anh kể cho em nghe, em đã rúc rích cười Ì ' ——_ Cảnh quê anh có lẽ cũng hợp với tâm hồnem, _ 'em thấy em sung sướng bên những người đều yêu mến em. Các em của anh, chúng nó cũng chiều chị, và chị chúng nó là một Bà Hoàng, đứa nào cũng muốn gần. Có những lúc anh đi vắng, em cùng các em anh quay quần dưới bếp, bên ngọn lửa để sưởi ấm, đán một mẻ bánh chưng rồi cùng ăn. Khi anh về, em ríu rít khoe, cái cảnh đẹp ấy, ngày nay anh có mong mỏi cũng không bao giờ còn nữa. | _ Rổi những buổi chúng ta dất nhau đi chơi trên những con đường vắng. Hai chúng ta khoác lấy tay nhau. Trời lạnh nhưng lòng chúng ta không lạnh. Anh đưa em qua con đường 32 bực, từ mẻ sông Cầu lên lối trường nữ học Đáp-Cậu. Chúng ta đã cùng ngắm cảnh sông bát ngát !

——._ Ở nhà quê hơn một tuần lễ, chúng ta lại lên _Vĩnh-Yên Ì ¬ Lúc đầu tiên, chúng ta còn ở đằng nhà, Ba muốn cho chúng ta ở quây quần cho nhà đỡ vắng, vì Ba luôn luôn ở Tam-Đảo. Anh cũng muốn dọn ở riêng ngay nhưng chiều theo ý em, chúng ta tạm ở chung đằng nhà. Ba vui lòng lắm, nhưng anh biết có người không vui lòng. _ Những hôm anh đi lầm, em ở nhà chờ đợi anh, rồi những buổi anh đi làm về, em đứng ẩn đẳng sau __ cửa, choàng ra vồ lây anh reo lên :

60Trang sách 60- Ò, anh Toán ! : Thế là chúng ta đắt nhau đi vào, em đã lấy sẵn cho anh thau nước rửa mặt. Anh rửa mặt, em đứng bên cạnh kế cho anh nghe những chuyện ở nhà l Tất cả đều là sự chăm chú của đôi ta săn sóc cho _ nhau ! Chiều chiều, hai chúng ta rủ nhau đi bơi thuyền thoi trên đầm Vạc. Những lúc em bơi thuyền, trông thật dễ thương ! Em mặc chiếc quần trắng bó chến vào cổ chân, chiếc áo ngắn bằng lanh màu xanh nhạt bồng vai, thỉnh thoảng những chiều lạnh có khoác thêm chiếc áo len màu xanh tươi ! Hai chúng ta mỗi đứa một con thuyền, cùng nhau rời khỏi bến, đi xa hàng trên cây số mặc những ai thi đua với nhau ở gần bên thuyễn. _.. Xuân qua, Hạ tới, chiều chiều cứ bốn giờ rưỡi là ` em đã đợi chờ anh ở cửa số để ra bến thuyễn, và anh, _ tuy ngồi trong sở, nhưng cũng đợi em. Vì lý đo thể thao, anh được ra sớm đi bơi thuyền với em !

Đầm Vạc là một thế giới riêng của chúng ta ! Có khi hai đứa hai con thuyền, có khi hai đứa chung một con thuyền, em bơi hoặc anh bơi, chúng ta đi ra giữa đầm. Chúng ta đừng chèo nhìn nhau cười hoặc nói chuyện mặc cho sóng đầm vỗ mạnh, gió đầm lồng lộng đưa qua Ì Ở đằng nhà được ít lâu, chúng ta thuê được nhà và đọn ở riêng. Ý em, em vẫn muốn ở lại vì có chị có em, nhưng khi anh cho em biết, chính Me đã bảo anh dọn đi, em không ngần ngại nữa ! Chỉ có Ba hơi buồn. :

Chúng ta ở riêng anh càng thấy em là ngoan ngoãn chịu khó. Mới 17 tuổi đầu, một mình em lo đủ - mọi công việc không phải riêng của đôi ta còn thêm hai đứa em anh ở nhà quê lên cùng ở cho nhà đỡ vắng vẻ. Chúng nó đi học trường tỉnh ly Vĩnh-Yên.

Trông nom cho chồng lại trông nom cho cả em chồng. Em săn sóc từ ăn uống đến áo quần. Anh nhớ lắm, mỗi buổi tối, em năm cơm, rim thịt, sáng hôm sau hai chúng ta và hai em cùng ăn. Bữa ăn sáng thanh đạm nhưng chúng ta hài lòng. Mùa rét em nâu thịt đông và buổi sáng em dậy sớm, thổi nồi cơm nóng, trong khi anh đang ủ mình trong chăn bông, em thổi cơm, em lại đun sẵn nước, pha nước uống và pha cả nước nóng để anh rửa mặt. Em sung sướng với công việc nhà, phần thưởng của em chỉ là những lúc chúng ta cùng ăn với nhan, cùng dắt nhau đi bơi thuyền, cùng gục đầu đọc chung một quyền truyện và ' nhất là những khi chúng ta hoàn toàn thuộc về nhau, cùng nhau tâm tình chuyện này chuyện khác.

Những lúc anh đi làm, em đóng cửa trông theo, mắt em nhìn, tay em vẫy, miệng em cười : Đấy hạnh phúc của chúng ta là đấy. Rồi những lúc anh về, bao giờ em cũng sẵn sàng đợi anh từ ngoài cửa, trong khi ấy, một mâm cơm đơn giản nhưng thanh khiết sạch sẽ em đã dọn ở trong nhà ! ¬ Chúng ta không giàu, đôi khi chúng ta thiểu thốn vì đồng lương eo hẹp của anh, nhưng chúng ta ‹ thường an ủi với nhau : chúng ta thân tự lập thân, bây - Đlờ túng mai sau sẽ có Ì Chúng ta thân tự lập thân ! Chúng ta đã vất vả hầu như suốt đời. Sống với anh, em sướng ít khổ nhiều ! Ba mươi năm em tận tụy hầu chồng nuôi con, _ lúc nào em cũng bằng lòng cùng số phận, và không "bao giờ để người ngoài thấy sự thiếu thôn của chúng ta ! Những ngày sung túc đối với chúng ta thật rất ít, và khi đến với chúng ta, những thời gian sung túc bao giờ cũng như muốn vội vàng đi !

61Trang sách 61Em ơi mai sau chúng ta sẽ có ! Mai sau đó là bao giờ ? Giờ đây em đã ra người thiên cỗ để lại cho anh bao sự tiếc thương ! Bao nhiêu kỷ niệm êm đềm, bao `. nhiêu những ngày chung sống, tất cả đối với anh giờ . đây còn gì nữa ! Thấy những ký niệm của em, anh càng thêm nhớ ! Vật đây mà người đâu ? Sinh 11 đứa con vất vả để nuôi nắng chúng, nay sắp đến ngày trông thấy kết quả tốt đẹp của công lao, em vội vã ra đi, không một lời trăng trối ! Phải chăng em sinh ra đời.để chịu mọi sự vất vả, lúc ấu thời sớm mất tình mẫu tử, lúc lấy chồng lo lắng cho chồng, lúc sinh con _— tận tụy với con... Ba mươi năm chúng ta sống bên nhau, bao nhiêu phen long đong khô sở, những lúc ấy "bao giờ cũng có em. đến ngày nay, tuy không giàu có nhưng cuộc sống tương đối cũng đễ dàng thì than ôi, em đành dứt bỏ ra đi! Số mệnh! Số mệnh thật là trớ trêu, số mệnh đã ăn cướp em của anh, ăn cướp của đàn ˆ con anh người mẹ hiền. Và số mệnh cũng không cho em được hưởng thụ, các con em bắt đầu thành người, Ỉ — có thể đem lại cho em niềm vui sướng vật chất, em không ở lại! Em chỉ biết lo cho chồng cho con, không | "bao giờ em nghĩ nhiều tới em! Em muốn mua cho em cái gì, nghĩ đến con, em lại dành phân cho chúng! - Đàn con mất mẹ, mẫy đứa con còn nhỏ tuôi, biết lấy gì thay thế tỉnh thương của em cho chúng được.

62Trang sách 62Thằng Định luôn luôn đứng bên bàn thờ ngắm hình mẹ rồi khóc. Lại thêm hai đứa cháu ngoại, chúng nó luôn _ luôn nhắc nhở tới Bà, nhất là con Bê. Em đã chết một tháng, nó còn nhắc lại như ngày hôm qua, lúc em ra xe đi Bác-sĩ rồi đi nhà thương ! Anh có ngờ đâu, và chắc em cũng chẳng ngờ, em ra đi là em vĩnh biệt cửa nhà, | và em ra đi đẻ rồi không còn gặp mặt con cháu nữa !

Chúng ta sống với nhau ở một căn nhà nhỏ phố :

Vĩnh-Thịnh, nhỏ nhưng đây tình thương. Em lo việc nhà, em săn sóc hai em và thỉnh thoảng em lại gửi — tiền về biểu Thầy Mẹ anh ở nhà quê. Em thật là chu đáo ! ¬ Mùa lạnh năm ấy tới, em đan cho anh chiếc áo, rồi em lại đan cho các em ! Chưa xong, em còn đan áo gửi về biếu Ông nội anh ! Đôi bàn tay em thật khéo léo, vá may, thêu thùa, đan lát. Và đôi bàn tay này: cũng lại đã làm rất nhiều công việc nặng nhọc trong nhà. Anh đã thấy em chẻ từng đống củi, anh đã ” - thấy em giặt từng chậu quần áo ! Sau này khi có . người làm và khi các cơn em lớn, nhiều lần, quân áo của anh em vẫn giặt lây !

63Trang sách 63Đôi ta sống với nhau trong cảnh hơi vất vả nhưng êm đêm. Thỉnh thoảng ngày nghỉ, chúng ta lại rủ nhau về Hà-Nội chơi. Anh giới thiệu em với các bạn của anh, nhất là anh Minh, người bạn thân cùng làm ở Thái-Bình với anh lúc trước.

" Gặp em, bạn bè của anh ai cũng quý mến ngay, 'và em với chị Minh đã là một đôi bạn rất thân. Em khéo léo, ai gặp em một lần, dù đàn ông hay đàn bà, đều có lòng quý mến.

Ngày tháng trôi qua, chúng ta yêu mến, kính trọng lấn nhau, xa nhau một ngày chúng ta nhớ mong : như xa nhau hàng năm hàng tháng !

— Rồi tin mừng đến với chúng ta ! Em bắt đầu 1¬ mang thai, chúng ta đợi ngày sinh đứa con đầu lòng.

Những ngày sắp sinh, em luôn bận rộn, lo may tã, may áo lót lòng cho con. Chúng ta bàn nhau đặt tên con. Chúng ta chọn sẵn tên con trai và tên con gái.

Chúng ta muốn tên con chúng ta đọc lên phải có cái gì của chúng ta trong đó, đề đọc tên con chúng ta phải nhớ ngay đến nhau. Chúng ta đã quyết định con gái sẽ đặt tên là Uyễn và con trai sẽ là Tuấn, —— Ngày chúng ta chờ đợi đã đến ! Em chuyển 'bụng! Em xếp tất cả đỗ đạc, chăn, tã và áo lót lòng của con vào chiếc thúng khảo, và chị Sinh đưa em đi nhà thương. Anh cũng theo vào nhưng độ khuya ` khuya anh trở về.

64Trang sách 64Về nhà anh hồi hộp chờ đợi. Anh nằm ngủ ` khống yên. Bấy giờ cuối tháng Ba, đúng là ngày 26 tháng Ba. Trời còn hơi lạnh. Vắng em, anh thấy vắng — cái hơi nóng quen thuộc. _ | Lúc này chúng ta đang ở căn nhà số 40 phố Vĩnh -Thịnh. Căn nhà cũng tương đổi rộng và lịch sự. — ˆ Nửa đêm anh choàng đậy, lúc đó vừa quá 12 giờ.

Anh thấy lạnh đẳng sau lưng, anh chợt nhớ em đi — sinh, anh vội vàng ngồi lên, và ngay lúc đó anh đạp xe đạp vào nhà thương. l . Độ năm phút sau, anh vào tới nhà thương. Em đã sinh và cũng vừa sinh xong. Đúng lúc em sinh là lúc anh choàng thức giắc ở nhà. Linh cảm giữa đôi ta đã — - giao ứng với nhau Í Em bắt đầu nuôi con và bắt đầu vất vả vì con ` Uyễn ngày nay lẫy chồng và đã có ba con, đứa thứ ba mới sinh sau khi em chết được ba ngày.

Em nuôi Uyên vắt vả, sau này em lại nuôi hai .con đầu tiên của Uyên với sự săn sóc và kinh nghiệm qua mười một lần sinh. :

65Trang sách 65Giờ đây em không còn nữa, hai đứa cháu ngoại em nuôi luôn luôn nhắc tới Bà, nhất là con Bê, nó nhớ từng chỉ tiết lúc em sắp đi Bệnh-viện ! Lời con trẻ ngây thơ, anh cầm lòng không được, anh đã khóc ˆ_ nhiều. Anh muốn những trang giấy này, phản ánh , được phần nào sự nhớ thương của anh. _. Anh vào nhà thương, em mừng rỡ, và anh cũng mừng rỡ ! Em đã mẹ con bình yên, và kế từ giờ phút Ấy, chúng ta đã có thêm nhiệm vụ mới, nhiệm vụ nuôi con Ì Em mới 18 tuổi, em con đang trong tuổi trẻ, vậy mà vì lấy anh, em đã thành một người mẹ với tất cả những trách nhiệm nặng nề. Em đã giữ tròn mọi nhiệm vụ, vừa chiêu chuộng anh vừa nuôi con. . sống của đôi ta đã bước sang giai đoạn mới, với sự yêu đương càng nồng đặm. Chúng ta cùng lo cho hạnh phúc chung, cùng nâng niu đứa con, kết quả đầu tiên của lứa đôi tốt đẹp của đôi ta ! ' Con đã khôn lớn, con đã thành người, em không ở lại để cùng hưởng thụ cái công lao gần ba chục năm ` trời nuôi nắng ! Em có ghét bỏ gì anh đâu, đôi chúng - ta còn đang thương yêu nhau, mặc tuổi cao, mặc đàn -eon quấn quít với hai cháu ngoại ríu rit bên mình !

Anh oán hận số mệnh đã cướp em của anh, anh căm hờn số mạnh đã lẫy âm dương chia cách đôi ta !