Tết sum họp cuối cùng và nỗi trống vắng vô hạnPhần XII · trang 169–183

Sách chia làm 14 phần, đánh số nhưng không đặt tên. Tên các phần dưới đây do trang này đề xuất để tiện tra cứu, không phải của tác giả.

Bản chữ chưa hiệu đính. Phần chữ dưới đây do máy nhận dạng từ bản scan, chưa được đối chiếu và chưa áp dụng bảng đính chính của chính tác giả ở cuối sách. Bản scan mới là bản chuẩn.

Trang sách 169Nó quen sống với Bà, nó không thể xa Bà được. Mẹ . nó lúc đó đang mang thai, sau đã sinh thằng Bi trước tết. :

Em lại vào nhà thương săn sóc con, trông nom cháu; và cũng lại chính em đã muôi thằng Bi. . Con Uyên cũng may đã sinh trước Tết, chỉ chậm mươi lăm ngày nữa, với cuộc tắn công Tết Mậu-Thân ._ 0ủa quân-đội miền Bắc ‹vào Saigòn, chắc là phiền . phức lăm. .

Em đã sửa soạn cái Tết Mậu-Thân thật là long- trọng, long-trọng đối với gía-đình chúng ta. Em đã gói bánh chưng, gói giò, làm mứt. Mọi việc em đều làm lấy một mình, các con thật ra không giúp em được việc gì. Mình em gói hơn năm chục chiếc bánh, gói cả giò gà lẫn giò sào, sắp đặt sẵn mọi việc nấu ._ nướng cho ngày Tết. Chứng ta con đông, năm nào em .cũng trữ sẵn đồ ăn, sợ ngoài riêng đất đỏ. | Năm ấy chúng ta đốt nhiều pháo, một năm vất vả, với ngày Xuân tiếng pháo khả đĩ làm tiêu tan mọi sự mệt nhọc. Giá là thời bình thì tốt đẹp bao nhiêu.

Trang sách 170Em biết tính anh ưa đốt pháo, em đã mua sẵn một chục phong, em lựa pháo thật kêu.

Xuân Mậu-Thân đã đến với chúng ta trong một - khung cảnh tưng bừng, nhà cửa trang hoàng sạch sẽ .ó câu đối đỏ dán trong-nhà, lại có cả câu đối đỏ dàn - ngoài cửa. Giữa khung cánh hầu như mới mẻ trở lại này, em trông trẻ lại, vẻ mặt hân hoan sung sướng , trước cảnh gia-đình đầm ấm, vợ chồng hòa thuận, con _ cái ngoan ngoãn.

- Cũng như mọi năm, em đã sửa soạn cho anh một mâm cúng giao thừa. Về khuya các con hoặc đã đi -_ ngủ hoặc những đứa lớn đi lễ, vợ chồng chúng ta còn -thức, chúng ta chờ Xuân đến.

Xuân đã đến giữa hàng vạn tiếng pháo.

Anh đặt bản thờ cúng giao-thừa cũng như mọi năm ở trước cửa nhà, bên cạnh cái vườn hoa nhỏ của chúng ta. Khắn cúng giao thừa xong, chúng ta đã đốt hai bánh pháo. Các con nệhe tiếng pháo cùng choàng dậy. | ` Đầu Xuân năm ấy gia-đình có vẻ đầm ấm vui l Vườn hoa trước nhà em khéo xếp đặt trồng hoa, hoa như tưng bừng nở, đủ mầu sắc, cúc vàng, mai vàng, hồng đỏ, lan tím... Những cành lá non như điểm trang cho cảnh vườn xinh xắn. Vườn hoa tấtcả điện tích chỉ vào độ năm thước vuông, nhưng bản tay — em đã khéo điểm hóa nên cây cỏ đều xanh tươi, - đượm một vẻ hớn hở với các mâu sặc sỡ. Anh nhớ, 'rigày mồng một khi anh Kỷ tới chúc Tết, anh ấy đứng ngắm vườn hoa và đã thốt ra : Thật đẹp ! Anh ấy đã bảo em :

Trang sách 171- Em thật có tài, chỉ mấy thước đất mà khéo trồng tỉa được một vườn hoa trang nhã. ‹ - Em ơi ! Tết năm nay, năm Canh-Tuất này anh Kỷ lại đến chúc Tết anh. Anh ấy đã đứng trước bàn ' __ thờ em rơm rớm nước mắt, và anh cũng đã khóc theo, 'không cầm được xúc động. Anh Kỷ đã khuyên anh phải can đảm vững tâm để có đủ nghị lực nuôi cho các con chúng ta thành người ! Lúc nào thì anh cũng can đảm và vững tâm ! Nhưng em ạ, buồn, bao giờ anh cũng buôn ! - _ Vườn hoa năm nay không có ai săn sóc, trông nó _ cũng buồn bã như lòng anh. Có lẽ cây cỏ đã thông | cảm với nỗi đau khổ của chủ nhân : | —" Củnh nào cảnh chẳng đeo sâu, Người buôn cảnh có vui đâu bao giờ.

Trở lại Tết năm Mậu-Thân ! Cúng Giao-thừa đốt pháo xong, hai vợ chồng ngồi chờ, chờ cho hết tuần hương, anh hóa vàng, em bưng mâm lễ vào. .

Chúng ta chưa đi ngủ, em còn nhìn qua nhà cửa một _ ._ lần, rồi cũng như mọi năm, em mang con gà, lấy .chiếc mẻ gà ăn một miếng tồi đưa mời anh. Chúng ta chia nhau miếng mề gà như những cặp vợ chồng trong đêm tân hôn ngày xưa chia nhau quả cau ăn trầu trước giờ hợp cần.

Trang sách 172Và lúc lên giường đi ngủ, chúng ta còn vặn máy Vô-tuyển để nghe những bài hát chúc Tết cho đến khi chúng ta lim rim ngủ, anh mới thỏ tay tắt máy. Điều .._ này hầu như thông lệ của'đôi ta với mỗi năm Tết đến. l .Vậy mà năm nay em ơi, anh đã đi nằm một mình, không vặn nhạc, không nghe ca chúc Tết ! Anh cũng . đã cúng Giao-thừa, nhưng đây là đêm Giao-thừa buôn nhất trong đời anh. | Các con chúng nó đã thay em sắp cho anh mâm cỗ Giao-thừa, cũng với con gà, nhưng rồi chúng nó đi ngủ, chỉ riêng anh ngôi đợi Giao-thừa, nhìn lên -_ bàn thờ ngắm đi-Ânh của em ! Ôi ! Nụ cười âu yếm kia còn đâu nữa, đôi mất lính động của em giờ đây chỉ là ảo mộng. Cảnh nhà sao vắng vẻ hiu quạnh, khói hương bốc lên sao buồn thảm ! Còn đâu cái mùi trầm khói tỏa ấm cúng của những ngày còn em, còn đâu cái bóng dáng địu đảng bước đi nhẹ nhàng từ nhà trong ra nhà ngóài, còn đâu tiếng gọi ấm cúng, lời nói êm ái của em nữa ! Giao-thừa thật là `“ tế nhạt, tất cả những cái BÌ của em ngày nay đã "thuộc về đĩ vãng ! Dĩ vãng chỉ ngày một xa, thời ˆ__ gian càng đi càng xa hơn, và em ơi, cho đến bao giờ anh mới lại được thấy em ! Anh luôn luôn đợi chờ em trong giấc mộng ! Mộng tuy đẹp nhưng chỉ thêm chua chất, mộng có bao giờ bằng thực, và mộng tàn | sự thực phủ phàng lại vẫn là sự thực !

Trang sách 173Cúng giao thừa một mình, một mình đơn độc với gian nhà vắng vẻ, các con và ba cháu nhỏ đã đi ngủ 'cả, anh ngồi đợi cho hương tàn, để lại tự tay đi hóa vàng, bưng mâm cỗ vào, lặng lẽ đóng cửa rồi lặng lẽ đi ngủ, không một lời nói, không một tiếng cười.

Nhớ lại Tết Mậu-Thân, chúng ta đưa nhau cùng - lên cầu thang, rồi tới buồng ngủ, chúng ta còn mở cửa -_ gỗ nhìn ra xem thiên hạ đốt pháo. Tiếng pháo nỗ ran, ‹ bắn tóe ánh lửa trong đêm tối.

— Sáng mồng một Tết, cũng như mọi năm, sao mà 'em đậy sớm thế. Lúc anh và các con dậy, em đã sửa soạn xong cỗ bàn để cúng các cụ. Em làm mọi công việc nhanh nhẹn và gọn gàng, các con không một _ chút bận tay, một mình em làm hết. _Cúng các cụ xong, anh mặc quân áo, anh mở hàng mừng tuổi cho em. Năm nào cũng vậy, anh cất | __ riêng một món tiển để ngày Tết mở hàng cho em và | -các con. CẦm món tiền mở hàng, mắt em sáng lên, miệng em tươi như hoa nở đầu Xuân và em đã chúc cho anh những lời tốt đẹp nhất. Em cũng mở hàng mừng tuổi lại anh. Rồi chúng ta mừng tuổi cho các con, lớn cũng như bé, chúng nó sung sướng với Xuân Vị sang, nhận tiền của bỗố mẹ.với nét mặt hân hoan.

Tết năm đó, con Uyễn sau khi sinh thăng Bi trở . về nhà bố mẹ chồng. Con Bê vẫn ở với chúng ta. Nó .đang bị bô tập nói, nghe tiếng pháo nó vừa sợ vừa vui, trồng thật ngộ nghĩnh. | ÊtmẳắmaiaẳầẳầẳẳiẳắiắắẳaầiẳẳẮỒẮỶẳỶẲẳẮẲẳẮỖẨỖẲẨỤẮẦẮẪẮỶŸỶỳẮẳỗỄẮẪỄẮŨPNBăRnn mu, ốõốõ7õ7õẽõẽõẽẽ Trưa trưa hôm mông một, hai chúng ta và con Bê lên chúc Tết Ba Me, sau đó chúng ta lên anh chị Thanh. . Anh còn nhớ, hôm đó con Bê nó rỗi, anh và em dỗ sao nó cũng không nguôi, chị Thanh đã nói : „ - —:_ = Uyễn con mà ! Nó giống mẹ nó ngày xưa! - .- Chúng ta đã ăn bánh thưởng-Xuân với anh chị - Thanh, và lúc chúng ta ra về chị Thanh còn chỉ cho chúng ta đi con đường tắt đề ra đường cái.

Trang sách 174Về đến nhà, vợ chồng Uyễn đến chúc Tết, chúng ta đã mừng tuổi cho hai vợ chồng con, và bảo các con ăn bánh trồng rượu. , Ngày mông một Tết năm Mậu-Thân đã là một -_ ngày hoàn toàn tốt đẹp ! ”

- Đêm hôm đó, buổi tối trước khi đi nằm, trước khi ngủ, chứng ta mở máy truyền tranh đê nghe nhạc Xuân, máy mở khẽ chỉ đủ hai chúng ta nghe cho đến lúc ngủ quên. Khi chợt thức dậy, anh chỉ nghe tiếng máy sẻ sẻ. Anh cho là máy hỏng, thò tay toan tắt máy. Động tác của anh đã làm em thức giấc theo, và vừa lúc ấy, tiếng ở Đài Phát Thanh loan đi tin quân , Bắc-Việt tấn công Sảigòn, và khuyên đồng bào đừng nên đốt pháo. mm"

Biển cô Tết Mậu-Thân bắt đầu. Em đưa tay nắm chặt lấy tay anh và khẽ nói :

- Nếu họ vào được Saigòn nguy hiểm lắm nhỉ !

Rồi chúng ta im lặng không nói gì. Đài Phát Thanh lại loan tin là Quân-Đội Quốc-Gia đang hành quân để đánh bật quân địch ra khỏi Saigòn, khuyên ` đồng bào không nên ra đường. ` Ngày mồng hai Tết đường phố Sàigòn vắng ngắt, chỉ có Cảnh-sát gác, và lác đác số Ít công chức tuân theo lệnh của Chính phủ phải đi làm. Anh cũng - đi làm, đi từng quãng.

Trang sách 175Trong lúc anh đi làm, ở nhà em lo lắng, nhưng - anh chí đi làm một buỗi, còn về sau anh ngồi lì ở nhà, thỉnh thoảng mới đến sở cho có mặt. Chính trong thời gian này anh đã hoàn thành xong quyên PHONG 'TỤC VIỆT-NAM, sau này do nhà Khai-Trí xuất bản, trong sách có in rất nhiều hình ảnh của em.

Biến cố Tết Mậu-Thân đã có nhiều tai hại ngay trong lúc biến cố với nhiều gia-đình, kế cả những gia- đình ở những khu bình yên như chúng ta, nói chỉ đến những khu bom đạn tơi bời người chết nhà đô.

——. Ở khu chúng ta, phần nhiều họ đều giàu có, nghèo nhất có lê là chúng, ta, nhưng một số những gia-đình này không dè tới biến cỗ bất thần, và đối với họ cái Tết cỗ truyền của dân tộc không nhiều ý-nga — - như đối với chúng ta, nên Tết nhất họ không sắm sửa - sẵn bánh trái và mua sẵn rau cỏ để nâu đồ cúng lễ.

Cuộc chiến xảy đến ở Saigon, chợ không họp, không ' có người bán hàng, nhiều nhà lâm vào tình cảnh thiểu | . thực phẩm. , .. Được biết sự thiếu thốn em đã tự động bớt xén ' tui W Ha k TA .. ..-. tàn 1 ng 5Ì DU, VNĐ AI . . Nha in `... M4 KTS .R- TA Id ` va it Vu? Thnhvc ao . Taời + hé ti #t = . È RỂ M Ụ h. —Ặ ` VE!; XU? nêu . "- Ề SA lu để tUẠA có vê ng cưa ¬ xẾ -, t0 TC PÊN Áp Cán : ký — Œ NA... +, Vi TH g ẾN c. VỀ CỀ nh ho è « - Ú Hà #À si" ".~. uy kệ ` ` cửp `. ' ¬.-= a vất n th vụ . Xi NIỆP + N 2 yIA s2 xe... .vS. Tông cài _ pK ? Mời juC: vSÊI SA EGG TIA 2n cưng ty _.. 1 nh Tu nh yến TẾ MÁC Ty Cà TA v1 vn Ằ AI tt dat, Hộ tiệc cơn b HBmei v Án co NT tu K2 * VN Ta Star ee l1 02/10v-N R h - Si Tế + <<... tưêy ALg S2 2t St vờ, Vàng Ty 1¬... - . Ũ phân của gia-đình giúp đỡ một số bạn bè ở cư-xá, bắt đầu từ ông gác dan, người cây rau, người chiếc bắp cải, người đĩa bánh, người thanh thịt... Bản chất của | em bao giờ cũng vậy, gặp được dịp giúp người không bao giờ em bỏ qua. Sự .giúp đỡ tuy chăng là bao ‹ nhưng em ơi, những bạn bè, những người trong cư-xá . đã nhớ mãi. Và khi em chết, đến viếng em, các ông - bà ấy đã nhắc lại sự giúp đỡ này, và mọi người càng nhắc nhớ đến em, anh càng nhớ thương em ! Người chất cái nết vẫn còn, ai đến hỏi thăm chia buồn với anh, đều nhắc đến tính tốt của em, nhất là sự rộng rãi đối với bạn bè và những người đã chịu ơn em, họ không quên lòng tốt của em. Giờ đây, mỗi khi nhắc tới em, ông gác đan luôn luôn nhắc tới món tiền -_ 1.0008 em đã cho con ôñg ấy để uống thuốc khi cậu -này bị thương được nghĩ dưỡng bệnh ở nhà ! Nghìn bạc này, em đã giúp cậu ta, một tuân lễ trước khi em chết ! Hôm đó, em sang nhà ông gác dan để hỏi về việc đổi thẻ căn cước, em thấy cậu ta xanh xao, em về bảo anh : _- Con ông gác dan bị thương, dưỡng bệnh trông - __ Xanh xao. Em giúp cậu ta.một nghìn nhé ! .- Lế tất nhiên anh bằng lòng, thế là em mở ví mang sang cho cậu ta 1.000$, rồi em trở về với vẻ mặt sung sướng, tưởng chừng như em vừa trúng số !

Trang sách 177Tính em như vậy, giúp được người là em vui, dù đã có lần em phải đi vay đề giúp người.

Trang sách 178- Sau Tết Mậu-Thân íf ngày, vợ chồng con Uyễn lại dọn về ở với chúng ta, và em lại thêm một lần vất - và để trông nom sẵn sóc thẳng Bi, như em đã trông 'ñom săn sóc chịnó. ˆ ˆ Đã có những ngày chúng ta không có người làm, . một mình em vừa lo việc nhà cơm nước quét dọn lại vừa trông nom hai cháu ! Em không nễ hà và cũng ì không than van ! Các con giúp đỡ được chút nào hay chút đó, còn em cặm cụi làm lấy một mình. Nhà cửa vẫn gọn ghế sạch sẽ, hai cháu vẫn hay ăn chóng lớn.

— Săn sóc cho chấu ngoại, em cũng tận tâm như khi nuôi con mọn ! Số em vất vả, hết nuôi con lại nuôi cháu. Đã có lần em cười bảo anh :

Ẵ - Số tôi kiếp trước nợ bố con nhà ông, kiếp này tôi phải trả. . Lắm lúc thấy cm cực-nhọc quá, con Uyên phải đi kiếm người làm, nhưng nhà đông người nhất là lại . đông trẻ nhỏ, người làm nào cũng sợ, họ chỉ làm ít .lâu là xin nghỉ, tuy em đối đãi với họ rất tử tế. Gia đĩ, . việc mượn người làm mấy năm gần đây lại rất khó !

Họ ưa đi lấy Mỹ hơn đi làm ! Lấy Mỹ tiền nhiều lạiít — - vất vả !

Không có người làm em làm lấy. Có nhiều khi, - có những người có bầu đến xin làm, em cũng mượn.

— Người khác người ta kiêng vì cho rằng mượn đàn bà có bầu trong nhà xui. Có lẽ đây là một điều nhiều người đã chiêm nghiệm, nhưng vợ chồng chúng ta không tin và em đã nói :

Trang sách 179- Chẳng lẽ chúng ta giúp người lại gặp không may sao ?

Chính ra những người mang thai lại giúp chúng ta thường là những người gần tới tháng sinh, sự làm lụng không được bao nhiêu, nên họ xin làm cũng Í không ai mượn. Hiểu năng suất làm việc không đáng kể của họ, em vẫn mượn và em bảo :

- Có rễ đỡ nóng tay ! Họ không làm được việc nọ cũng làm được việc kia l 'Thấm thoát năm Mậu-Thân sắp hết. Thằng Bi đã biết bò, trông nó rất ngộ nghĩnh đáng yêu. Rồi nó tập đứng.

Gần cuối năm, con Hạnh xin phép đưa cậu Sơn tới nhà để chảo bố mẹ, ý nó muốn củng cậu ta xây dựng. Chúng ta đã bằng lòng và cũng cầu chúc cho lứa đôi của con sớm thành.

Tết năm Kỷ-Dậu tới. Nhà chứng ta hoàn toàn vui vẻ, tiền của không nhiều, nhưng sự hòa thuận trong ` gia đình chắc hắn chúng ta phải hơn người. Thằng Tuấn tuy ở tiền đồn nhưng cũng được nghỉ phép về. ` Vợ chồng con cái sum họp lại thêm hai cháu ngoại bi-bô, thử hỏi còn gì vui-vẻ hơn !

Cũng như mọi Tết, em lại lo gói bánh chưng, gói | giò và nấu nướng đủ mọi thức ăn, làm bánh mứt đề các cháu hưởng Tết.

Trang sách 180- Vườn hoa ở trước nhà lại tưng bừng hoa nở, không cây nào không ra hoa. Anh lại dán đôi câu đối ` đỏ: Í _— Định tiểu thụy phát hoa thành cẩm, - Môn ngoại Xuân lai điểu tấu ca. (Trước sân phát điềm tốt hoa thành gắm, :

Ngoài cửa Xuân đến chỉm ca hót ).

Với một đầu năm tốt đẹp như vậy, có biết đâu là năm em qua đời. Phải chăng như lời em nói, em nợ anh và các con, nay trả xong nợ thì em đi. ` Em đi, nhưng em ơi, em đã để lại cho anh bao nhiêu nhớ thương, em đã lại để cho các con bao nhiêu đau xót ! . ' Có lẽ tại trong vườn boa cây vạn niên thanh cũng đã trổ hoa cùng một lượt với mọi cây khác để báo điềm không may chăng ? Nhiều người vẫn | thường bảo cây vạn niên thanh trỗ hoa độc lắm. Nghe | __ thấy vậy, chứng ta đã bàn với nhau : vạn niên thanh cũng chỉ là một cây, trong khi những cây khác trổ : hoa, chắc cây này cũng đua nở với những hoa kia trăm hoa dua nở, dó chỉ là báo hiệu mùa Xuân lCó — ˆ biết đâu, vạn niên thanh trô hoa lại là độc thật ; nó đã ` báo trước sự mệnh-chung của em. Giờ đây trong _ vườn, trước và sau nhà, bao nhiều cây vạn niên thanh anh đã nhỗ bó đi hết, anh không muốn trông thấy __ giống cây này, nó nhắc nhở lại cái không may trong cái chết của em ! cố Nhớ lại lúc sinh thời, em trông nom săn sóc vườn hoa, ngày ngày đích thân em xách nước tưới cây đích thân em cắt xén từng hàng cỏ, từ nhánh lá - sâu. Vườn hoa lúc nào trông cũng tươi tốt, có lẽ cây: cỏ cũng thông cảm sự chăm chút của em ! Từ khiem .

Trang sách 181" chết, cảnh vật như tiêu điều, cây trong vườn không . thèm trỗ hoa, lá như tàn lụi mặc dâu ngày ngày hoặc .anh hoặc con vẫn tưới cây như khi em còn sống. Em chết di, cây cỏ cũng âu sầu, hỏi làm sao anh không đau đớn, không nhớ tiếc. Nhìn lại bức ảnh em ngồi trước vườn hoa, rồi nhìn ra vườn hoa trơ trụi, anh chỉ thấy buồn thêm, và cảnh quạnh hiu như tăng phần hiu Những ngày đầu năm Kỷ-Dậu trôi qua trong sự - _ êm đềm ấm cúng của già-đình. Em 46 tuổi, anh 55.

-Anh đã tính đến ngày về hưu, sống nghỉ ngơi bên em.

Con Bê thẳng Bi theo tháng ngày dần lớn. Rồi thẳng Bị tập đi, nó chập chững bước đi lại ngã. Nhớ lại " ngày con Bê tập di, chính em đã dìu đất cháu. Nó cầm tay em nó bước. Rồi chiều hôm đó, hai tay nó cầm hai quả bóng, nó yên trí như câm tay bà, nó chập chững đi, và nó đã đi được một mình.

-_"_ Đêm đêm con J3ê ngủ với Ông Bà, còn thằng Bi | 'rigủ với bố mẹ, và sáng hào “nó cũng đòi sang bú tí bà, rồi con Bê cũng sang ngủ với mẹ nó, nhưng thế nào -Hữ: sáng ngày hai đứa cũng rúc sang với Bà. Đêm đêm, nếu chúng nó quấy, bố nó đánh, chúng nó đi sang với bà. Thằng Bỉ cứ thức giấc, dù nửa đêm cũng bò sang bà để rúc bú tí. Mắy tháng trước khi em chết sáng nào hai đứa cũng tranh nhau sang với em, hai đứa xí hai - bên vú, em nằm ngừa, hai cháu bú hai bên, trông thật -]lâ một cảnh nên thơ. Anh vẫn có ý định chụp một bức ảnh em cho hai cháu bú, tiếc thay, ý định của anh chưa thực hiện được em đã không còn nữa !

Trang sách 182Hai đứa cháu quý bà, bà cũng thương hai cháu.

Có lẽ lĩnh tính đệ lục giác quan báo trước, em sợ không được sống để chiều chuộng cháu, ngày nào em cũng làm bánh clo chúng nó ăn, hết bánh mặn đến " bánh ngọt, cho đến ngày nay, em chết đã hai tháng Trưỡi, chúng nó vẫn không quên, và hôm qua đây, thằng Bi còn bảo anh : .

- Lúc nãy Bà làm bánh cho thẳng Bi ăn !

Chắc hẳn em đã đến với cháu trong giấc mơ !

Con Bê cũng nhớ cm lắm. Độ hơn tuần lễ sau khi em chết, nó không ngớt hỏi tới em. Nó bảo :

Sao Bà vào nhà thương sao lâu thế không về ?

Bê có hư đâu mà Bà ghét ! Bê ngoan lắm mà. Lần 'này Bà về Bê không bú tí Bà nữa ! | Lời cháu ngây thơ khiến anh không cảm được nước mắt. Chúng nó bí bô hỏi tới em anh thêm đau xót ! Có bao giờ Bà còn về với các cháu nữa. Mà các cháu vẫn cử mong đợi Bà J Vắng Bà, bao nhiêu tình quyến luyến, con Bê nó dồn cả sang Ông. Nó giữ không muốn cho anh đi đâu.

Trang sách 183Nó bảo : _ ~ Trước Bê để Bà đi, bả không vẻ, bây giờ Bê không cho Ông đi !

Em ơi, Ông của Bê đi làm sao được ! Bà của Bê ` đi rồi, ông còn ở lại để trông nom các cô các chú của Bê. Cầu Trời Phật phù hộ cho anh đủ can đám để cố l gắng nuôi lũ con thơ cho đến khi chúng nên người Vắng em, sao nhà cửa vắng vẻ quá. Người ta bảo rằng : Vắng đàn ông quanh nhà, vắng đàn bà quạnh bếp, nhưng đối với anh, vắng em là hiu quạnh hoàn toàn, bếp quạnh, nhà quạnh và tâm hồn anh cũng quạnh ! Nhất nhất cái gì cũng nhắc nhở anh tới em, và càng như vậy, thiếu thốn em anh càng thấy thiếu thốn tất cả. Còn đâu những lúc anh ngồi viết em năm bên cạnh, còn đâu những lúc bữa cơm, em nhìn anh ăn, còn đâu những lúc đi về, em đón anh với nụ cười hớn hở. Hết cả rồi em ơi !