Nhớ Thương
In riêng năm 1970, không phát hành
Đây là cuốn sách riêng tư nhất trong toàn bộ di sản của Toan Ánh — và là cuốn duy nhất ông không viết cho người đọc.
Người bạn đời ba mươi năm của ông qua đời ngày 20 tháng 12 năm 1969 tại bệnh viện Grall, Sài Gòn, ở tuổi 46, để lại ông cùng mười một người con. Sáu ngày sau, ngày 26 tháng 12, ông bắt đầu viết. Ông viết xong ngày 14 tháng 3 năm 1970 — chưa đầy ba tháng. Sách không viết về bà; sách nói với bà, xưng "anh" gọi "em" từ trang đầu đến trang cuối.
Năm 1970 ông mang bản thảo tới nhà in Chí-Thanh ở Sài Gòn và cho in riêng. Sách không có nhà xuất bản, không giá bìa, không số giấy phép — ông in để tặng bạn hữu và gia đình, mỗi người con giữ một bản.
- Viết
- 26/12/1969 – 14/03/1970
- Nơi in
- Nhà in Chí-Thanh, 156 Hòa-Hưng, Sài Gòn
- Phát hành
- In riêng để tặng, không bán
- Người bạn đời
- Nguyễn Thị Uẩn
- Bà qua đời
- 20/12/1969 · Bệnh viện Grall, Sài Gòn
Lá thư của Nguyễn Hiến Lê
Nguyễn Hiến Lê (1912–1984) là học giả, dịch giả và nhà biên khảo với hơn một trăm tác phẩm, một trong những tên tuổi được kính trọng nhất của văn giới miền Nam. Lá thư viết tay này ông gửi Toan Ánh sau khi đọc xong Nhớ Thương.
Nguyễn Hiến Lê
12/3c Kỳ Đồng, Sài Gòn
Tôi đã đọc xong cuốn "Nhớ thương" thật là chân tình, có nhiều cảm động cuốn đó làm tôi nhớ cuốn "Phù Linh tục ký" của Trung Hoa. Loại đó càng về sau này càng có giá trị.
Đọc sách tôi thấy chị đảm đang và đúng là hiền thê, hiền mẫu, mà các cháu cũng quý chị lắm. Gia đình anh chị quả là có hạnh phúc.
Trong ba bốn tháng viết, anh đã được sống lại thời xưa với chị, chắc anh viết không thấy mệt, đôi khi chán, như viết những cuốn khác.
Hôm nay tôi đã giao bản cho anh Giản Chi, anh ấy sẽ mang lên Đà Lạt đọc.
Bạn anh
Nguyễn Hiến – Lê đã ký
Bản chữ trên chép theo trang đánh máy kèm trong sách (trang scan 6), do người trong gia đình đọc lại nét chữ mà chép ra. Bản viết tay gốc ở trang scan 5.
Hiện vật
Hồi ký gia – đình
In lần thứ hai, không bán, dành để kính tặng thân nhân và bạn hữu
TRƯỚC KHI VÀO SÁCH
Vắng một mình em là vắng hết
Hoa không buôn nở lá không xanh
Sân sau, vườn trước sao hiu quạnh
Riêng một bình hương khói rẽ quanh
1993
HÌNH ẢNH CŨ
Hăm bốn năm xưa một bữa nào,
Có người đôi mắt ánh hơn sao,
Đứng bên rèm cửa xinh xinh quá
Mái tóc huyền đen, má ửng đào
Thuở ấy thanh bình, gió thướt tha,
Hương bay dìu dịu song ngàn hoa
Mây trôi huyền ảo lung linh chuyển
Mộng đẹp như thơ, nhạc thái hòa
1963
Toan – Ánh
Trang scan 8
Đọc và tải về
Bản chữ chưa hiệu đính. Phần chữ dưới đây do máy nhận dạng từ bản scan, chưa được đối chiếu và chưa áp dụng bảng đính chính của chính tác giả ở cuối sách. Bản scan mới là bản chuẩn.
- Tải bản scan gốcBản scan năm 1970. Đây là bản tạm, sẽ được thay bằng bản chụp tốt hơn.
- Tải bản chữ (PDF)Bản chữ dàn trang để in hoặc đọc trên máy đọc sách. Chưa hiệu đính.
Toàn văn chia làm 14 phần, trang 8–223 của bản in.