Cuộc trò chuyện về cưới xin và các nhân vật mớiPartie 2 · pages 21–40

21Page imprimée 21Hưng. - Sao lại cứ phiền-phức thế chị nhỉ ? Em tưởng lấy nhau là lấy nhau chứ làm gi phải cưới xin giạm hỏi nữa.

Liên. - Sao lại không phải cưới xin. Tục-lệ nước minh thế bỏ đi sao được. Em muốn bỏ nhưng gia-đinh thiếu - nữ không muốn bỏ. Thế em đã biết rõ gia đinh của thiếu nữ chưa ?

Hưng.- Chưa !

Liên. - Chưa biết ! Em gặp cô ta đã lâu chưa ?

Hưng.- Chưa!

Liên.- Cũng lại chưa ! Vậy em với cô ta gặp nhau mấy lần, và từ bao giờ.

Hưng.- Mới gặp cô ta từ sáng ngày, trên tàu.

Liên.- Mới gặp sảng ngày ! Chắc hẳn là em đã hỏi được địa chỉ cô ta, hoặc đã hửa bẹn với cô ta để lại gặp nhau nữa chứ gì ?

Hưng - Không ! Ai lại vô lễ thế bao giờ. Vá lại cần gi phải hỏi lấy địa chỉ và hứa hẹn nữa. Chị không xem truyện ngày xưa à ? Có một người chỉ thoáng thấy bóng một giai nhân đi qua, mà rồi sau cũng theo rõi tim được để mà kết duyên với giai nhân nữa là em đã nói truyện với cô la từ ngà-tư-Vọng , về đây, muốn là được .

Liên.- (Mỉm cười) muốn là được! Nhưng chị chắc cải muốn của em sẽ không được đầu. Tim người như thể tim chim, mỗi lúc mà gặp được nhau.

Hưng.- Thế mà em sẽ gặp được cho chị xem. Khó gì cô ta xuống ga Ninh-Bình chắc là người ở Ninh-Bình. Hơn nữa em đã biết được tên của cô ta thi sư rò hỏi cũng dễ-dàng lắm.

Liên.- Dễ dàng lắm ! Em tưởng thế đấy, rồi em xem.

Tỉnh Ninh-Bình địa-thế có hẹp đâu. Điều hơn hết là em nên thuận lấy đám kia đi.

Hưng.- Thuận lây đám kia đi ! Sao mà chị nói dễ nghe thế. Chị tưởng lãy vợ như thế mà xong hẳn.

Liên.- Sao lại không xong ? Cô Thủy cũng đẹp lắm.

Hưng.- Tên cô ta cũng là Thúy, lạ nhỉ :

22Page imprimée 22Liên. - Cái tên hay đấy chứ có gi là lạ Hưng.- Sao lại không lạ ! Người trần không có quyền có cái tên êm ái như thế.

Liên.- Phải cái tên đó chỉ các năng tiên mới được mang thôi nhỉ. Thế nào năng tiền của em cũng tên là Thúy à ?

Hưng.- (Cẩn trọng) Ây chết, sao chị nói to thế. Đọc đến tên một nàng tiên ta nên đọc cho nó kính cần nhẹ nhàng.

Liên.- (Bật buồn cười) Gớm ! Em tôi Vừa lúc ấy có bóng người ở nhà ngoài đi vào.

Cảnh thứ tư Vẫn hai người trên. Thêm ông Hàn, Ông Hàn đi vảo. Hai chị em Liên đứng dạy chảo cha.

Hưng.- Thày mới đi chơi về.

Ông Hàn.- Phải, tao đánh tổ tôm trong cụ Án. Thế nào thằng Hưng, đẻ mày đã nói truyện gì với mày chưa ?

Hưng.- Thưa thày đã ạ.

Ông Hàn.- Ừ, thế bây giờ mày định thế nào. Chúng tao thi giả, mà đẻ mày thì muốn chóng cỏ cháu bế, mày phải biết thương đẻ mày mới được.

Hưng.-Con muốn xin với thày đẻ đề cho con chờ vài năm nữa.

Ong Hàn.- Hử, chờ vài năm nữa. Năm nay mày bao nhiêu tuổi rồi ? Gần ba chục tuổi rồi chứ còn tưởng ít hẳn. Mày định lần khân đến bao giờ ; Non nửa đời người rồi !

Liên.- Thưa thày, con cũng đã khuyên bảo em con rồi đấy Ông Hàn. - Hay mày cậy mày làm ông Tham, mày không cần nghe lời bố mẹ nữa.

Hưng.- Thưa thày con đầu giám thế. Con đã xin với đẻ con là để con nghĩ.

Ông Hàn.- Ừ mày nghĩ đi, nghĩ thế nào để cho đẻ mày khỏi khổ thi nghĩ. Đảm này, tao nói thật là tao không cho mày từ-chối nữa. Con một ông huyện hồi-hưu, cô ta lại đi bọc đến năm thứ ba trường nữ-học, thật không còn kén chỗ nào hơn.

Hưng.- Vâng, đẻ con và chị con cũng đã nói rõ hết cả với con rồi. Con sẽ xin trả lời thày sau.

23Page imprimée 23Ông Hàn.- Được rồi ! Mày phải biết chỉ vi việc nhân duyên của mày mà chúng tao bận mãi (Bảo Liên). Con Liên, mày phải bảo nó, không có đẻ mày buồn.

Ông đi vào nhà trong.

Cảnh thứ năm Liên, Hưng.

Liên.- Đấy em xem, khó lòng mà em từ chối được đảm này.

Hưng. - Nếu thày đẻ nhất định ép em lấy một người mà em không bằng lòng thì em khổ lắm.

Liên.- Rồi em sẽ bằng lòng, vi em sẽ biết cô ta.

Hưng.- Ep dầu, ép mỡ ai nỡ ép duyên. Chị có làm thế chứ không có thì em khổ lắm. nào Liên.- Lấy vợ mà còn khổ !

Hưng. - Lấy vợ cũng có năm bẩy đường lấy vợ.

Liên.- Em còn muốn kén thế nào nữa. Giầu, đẹp, học giỏi.

Hưng.- Những điều-kiện đó vất đi cả nếu thiếu-sự yêu nhau. sao. Em Liên.- Thiếu sự yêu nhau ! Thế ngày xưa thì không hiểu rằng một tinh yêu đi trước cuộc hôn thú, dủ có bền, cũng không thi vị bằng một tinh yêu do họ-nhân gầy nên. Tinh yêu ấy mới đẹp vi nó phụng-sự gia-đinh..

Hưng.- Phụng sự gia-đinh.

Liên. - Thật đấy, nó sẽ bền cũng như chỉ độ gia-đinh của ta tử nghỉn xưa trở lại. Ngoài ra, trong tình yêu đó nó lại cỏ cả một nghĩa hy-sinh sâu-xa. Thôi emi nghe chị ! Bây giờ em đi thay quần áo đi, rồi rửa mặt mũi cho nó mát. Đến chiều chị sẽ dẫn em lại chơi nhà ông Huyện mà xem mặt cô Thủy, hoa-khôi của sông Vân nủi Thủy ngày nay.

Hưng chán nản đi vào nhà trong, Liên nhin theo em lắc đầu.

Trong lúc ấy Màn từ từ hạ Hồi thứ ba.

24Page imprimée 24Cảnh buồng khách nhà ông Hàn. Lối trang-hoàng của một gia-đinh sung-túc Bày biện gọn ghẽ và đẹp mắt. Có đôn, có trường-kỷ, có tủ c' ẻ, có sập gụ, nhưng cũng có cái gi để tỏ rằng chủ nhân tuy kính cổ mà vẫn chuộng mới.

Cảnh thứ nhất.

Thúy. Tên người nhà.

Mở màn lên, phòng khách chưa có ai. Có tiếng bím chuông ở ngoài. Tên người nhà ở nhà trong đi ra, mở cửa.

Tên người nhà.- Thưa cô bỏi gì ?

Tiếng Thúy ở bên ngoài.- Tôi muốn hỏi thăm bác đây có phải là nhà ông hàn Thịnh không ?

Tên người nhà.- Thưa cô phải.

Tiếng Thúy.- Tôi muốn hỏi bà Hàn. Chẳng hay bà Hàn có nhà không ?

Tên người nhà.- Bà Hàn tôi đi văng, nhưng có cô tôi ở nhà. Mời cô vào chơi đề tôi đi gọi cô tôi.

Thúy bước vào. Vẻ mặt hơi bực bội trông càng đẹp. Tền người nhà vào nhà trong. Còn lại một minh nàng.

Thúy. - (Lầm nhâm). Có đâu lại có điều vô-lý thế. Tự dưng cho gọi con về tưởng đề làm gì.

Cảnh thứ hai.

Thúy, Bằng.

Thúy còn đang hậm hực thi Bảng ở ngoài đi vào có vẻ vội vảng. Trông nàng cũng có khuôn mặt của Thủy, nhưng có vẻ nghiêm trang hơn. Thấy chị Thúy ngừng - nói.

Bằng.- Thế ra em đến đây thật à ?

Thúy. - Em đã bảo rằng em không bằng lòng lấy chồng kia mà. Ai bảo thảy đẻ nhận nhời với người ta.

Bằng. - Ừ, em không muốn lấy người ta thi thôi, đề rồi chị xin thày đẻ nói lại với người ta, chứ ai lại đột ngột em đến đây. Như thế rất không tiện.

25Page imprimée 25Thúy. - Sao lại không tiện ! Em cần phải đến như thế này để nói rõ với người ta, cho người ta khỏi đợi chờ vô-ích. • ột 1, có Bằng.- Làm gì mà đợi chờ. Để rồi người nhớn nói truyện với nhau có hơn không ? Em cứ tự do như thể này, rồi người ta chê cười thày đẻ.

Thúy - Chê cười là thế nào. Chị tính em lấy chồng chứ thày đẻ lấy chồng à ? Việc bản thân của em, em phải liệu lấy.

Bằng.- Em liệu lấy! Nhưng minh là con nhà lễ giáo, cư sử như thế này không hợp Thúy.- Sao lại không hợp. Lễ giáo chẳng trọng sự thật à?

Em không bằng lòng lấy con người ta, em đến giả nhời thẳng người ta là em tuân lễ-giáo đấy. Ai lại thày để đề cho người ta gọi con trai người ta về, có phải là phiền phức bao nhiêu.

Bằng.- Cảng như vậy, em càng nên để thày đẻ từ từ giả nhời người ta.

Thúy.- Đề thảy đẻ giả nhời người ta thi thày đẻ lại đến nhận nhời người ta thôi. Em biết tính thày đẻ cả nề lắm, chắc người ta nói, thảy đẻ không nỡ chối từ.

Bằng.- Là vi thảy đẻ muốn cho em xung-xướng. Cử như chị nghĩ thi không đám nào bằng đám nay.

Thúy. - Em không giám cãi, nhưng em có chủ ý của em.

Em không bằng lòng lấy chồng là em không lấy chồng. Em sẽ thở chủ nghĩa độc thân.

Băng.- (Cười) Thờ chủ nghĩa độc thân ! Em có nói chơi không thế. Bồn phận người ta ở đời là phải lập gia-đinh. Chi cỏ những cô gái ế, những anh trai vô nghệnghiệp, không ai vời đến mới nói được là thờ chủ nghĩa độc thân. Không có ai lấy thì cũng phải nói ra thế đề bào chữa cho minh chứ.

Thúy. - (Cũng cuời) Lý thuyết của chị Bằng ngộ nhỉ. Nhưng mà em không lấy chồng, hay ít ra cũng không lấy đám này.

Bằng.- (Vẫn cười) Là vi em chưa biết người ta. Chỉ lo lúc em biết người ta rồi em lại nói khác thôi. Em phải hiều, thày đẻ cũng không dễ tính gì đâu. Kén chồng cho con bao giờ các cụ cũng cần thận lắm. Chị cứ xem ngay vợ chồng chị bây giỏ thì rõ.

26Page imprimée 26Thúy.- Chị khác, em khác -Bằng:- Sao lại khác ? Em không biết chứ đám này là một ông tham trẻ tuổi đứng-đắn.

Thúy.- Đến ngay ông huyện trẻ tuổi em cũng chẳng mang. Ai mà lại tự dưng đi lấy chồng bao giờ. Con gái đẹp, trời xinh ra không phải đề lấy chồng tất cả. Thôi em xin cht, chị cứ mặc em với người ta.

Bằng.- Mặc em là thế nào. Em nên nghe chị mả về đi, để chị ở đây chị nói truyện với người ta hộ, kẻo thảy để mang tai mang tiếng. Ư, em không bằng lòng, thì rồi thày đẻ sẽ trả lời người ta. chú Thúy.- Rồi thày đẻ sẽ trả lời đề người ta lo cưới gì. Thôi em chịu thôi. Em không về.

Cảnh thứ ba Vẫn hai người trên. Thêm Liên.

Đáng lẽ Thúy còn nói nữa thì Liên ở nhà trong đi ra. Mấy' người chào lẫn nhau. Thúy ngập-ngừng muốn nói. Bằng cũng chỉ định nói đề át lời em.

Liên.- Chào hai chị, em cử lưởng là chị Hậu vi chị ấy cũng hẹn em đến chơi. Chị Thúy, về bao giờ thế.

Thúy.- Em mới về tàu ban sáng, em định đến ...

Bằng.- (Cướp lời em) Em nó chẳng đã lâu không về Ninh-Bình, muốn đi xem tỉnh, nhân thể qua đây, em giắt nó vào thăm chị:

Liên.- Cảm ơn hai chị ! Thật là quý hóa quá ! Thế nào hai cụ vẫn mạnh?

Thúy.- Cảm ơn chị, thày để em vẫn mạnh. Nguyên sáng ngày thày để em có nói truyện ...

Bằng.- (Lại cướp lời em) Các cụ em chẳng nói truyện rằng mùa này đi chơi chùa Non-Nước thú-vl lắm, nên em Thúy muốn đị chơi và lại bắt em phải đưa đi. À quên, thế nào hai cụ vẫn binh-an. Mà các cụ có nhà không để em vào chào cụ.

Liên.- Cảm ơn chị, thảy đẻ em vẫn binh an. Thày để em đi vắng cả xin miễn cho. À thế nào, các chị đã đi thăm chùa i là một Non-Nước chưa. Vi vụ này trời khô ráo, đi không ướt-át và nước sông không ngập.

27Page imprimée 27Bằng. - Chúng em đã đi đâu. Nhân thể qua đây định vào ia đẹp, rủ chị đi luôn thể. Đi có đông mới vui. 1D ca, (Trong lúc hai người nói truyện thì Thúy ra vẻ tức bực -chỉ chực chen lời vào mà không được.) Liên.- Vâng chính thế, đi chơi những nơi thắng cảnh càng Loang nhiều người càng thủ-vị. Để rồi chúng minh đợi chị Hậu, bay là nếu chị ấy chưa đến ngay, thì chúng minh lại đằng nhà chị ấy rủ cả chị ấy đi cho vui. À quên, mời các chị sơi nước đi Chúa (Nảng rót nước) Ấy em cứ đãng tính thế đấy. Có khách đến mà không rót nước.

Bằng.- Chỗ chị em, chị cử cho tự-nhiên. Đến đây với chị khát là khắc chúng em đòi uống.

Liên.- (Thấy Thủy không nói truyện gi) Kia chị Thủy, chị sơi nước đi ? Sao hôm nay chị ít nhời thế? chỉ Thúy - Chị mặc em. Thưa chị, em muốn đến đây đề nói :

Bằng.- (Lại cướp lời em) Em nó muốn rủ chị đi chơi. Thôi chị sửa soạn rồi chúng ta đi cho nó sớm.

Liên.- Vâng mời hai chị ngồi chơi để em vào ăn mặc cho nó gọn-ghẽ đôi chút nhé, chử ăn mặc lôi thôi như con mẹ ranh thế nảy ra đường người ta cười chết.

Bằng.- Gớm chị cần thận quá. Chủng minh đã có chồng có con cả rồi, còn sợ gi ai cười nữa. Có các cô như cô Thủy nhà tôi mới cần trang điểm. (Thúy cau mày sau câu nói của chị).

Liên.- Chính thế ! Các cô chưa có chồng thì cần phải lịch lãm hơn minh nhiều. Hai chị chờ em một lát nhé.

Cảnh thứ tư Còn lại Bằng và Thúy Thúy.- Chị thế là cái nghĩa lý gì? Hễ em định nói lả chị cuớp lời em. Được rồi, lát rữa chị ấy ra, em sẽ cả quyết nói không đề chị cướp lời nữa.

28Page imprimée 28Bằng.- Không! Em không được nói. Câu truyện ấy là câu truyện minh không thể nói được. Phải để thày đẻ nói truyện với ông bà Hàn. Em không muốn lấy người ta thi thôi, nhưng sự dịu- dàng không mất gi toà lại được người ta khen là nhã-nhặn.

Thúy.- Em có làm gì mà không dịu đàng. Em sẽ. dịu dàng cho chị xem.

Bằng.- Chị đã bảo em đừng nói là em đừng nói. Để thày để nói hơn. Hãy biết bây giờ mình rủ chị Liên đi chơi chùa Non-Nước đã.

Thúy.- Chơi chùa Non-Nước ! Thế là tự nhiên em lại mất thì giờ đi chơi phiếm một lúc.

Bằng.- Thôi em bằng lòng vậy. Chính chùa Non-Nước bây giờ cũng đẹp, đi chơi thăm cảnh một lúc cũng không phải là phiếm và mất thì giờ.

Thúy.- Thì em còn lạ gì cảnh chùa ấy nữa ! Đầu đuôi chỉ tại chị ! Lúc thày đẻ nói đến truyện ấy, chị chẳng gàn đi hộ.

Bằng.- Ai biết đâu mà gàn ! Chị gàn để chị phải mắng à ?

Thúy.- Đã thế, đến bây giờ chị lại ngăn cản em.

Bằng.- Chị ngăn cản em nhưng rồi chị sẽ nói với thày đẻ hộ em.

Thúy. - Thật nhé ! Chị đừng đề thày đẻ lại gọi em về lần nữa như chuyến này đấy. Em đã bảo em không bằng lòng ấy ai cả, hay là có lấy ai, khi nào em muốn sẽ bay.

Bằng.- Được rồi, em không sợ chị nói dối đầu.

Vừa lúc ấy ở ngoài cửa có tiếng hỏi : "Chị Liên có nhà không ?"

Ý chừng nghe tiếng quen, Bằng hỏi lại : "Tiếng ai như tiếng chị Hậu phải không ? Mời chị vào đây."

Cảnh thứ năm Vẫn hai người trên. Thêm Hậu.

Hậu bước vào. Trông nàng cũng đẹp, nhưng so với vẻ đẹp của Thúy thì còn kém.

Hậu.- Kia hai chị ! Hai chị đến chơi đây bao giờ thế ? là Bằng.- Chúng em mới đến độ mươi phút. Chị Liên vừa nói truyện đến chị xong.

29Page imprimée 29Ỏі, Hậu.- Em chẳng hẹn với chị Liên là chiều nay em lại ren đây thăm chị ấy.

Thúy.- Chúng em cũng định đến nhà chị, nếu chị chẳng lại đây.

Hậu. - Thế thi hân hạnh cho em lắm nhỉ? Chẳng hay hai chị định đến chơi đẳng nhà em hay có việc gi ? ay Bằng.- Chúng em thì còn có việc gì nữa. Định đến rủ chị đi chơi chùa Non Nước.

Hậu.- U, phải đấy, về mùa này đi chơi chùa Non-Nước phải lắm. Không ngập nước mà cũng không bẩn thỉu. Thế chị Liên đâu ?

Bằng.- Chị ấy còn thay quần áo ở trong nhà.

Hậu. - Gớm cải chị ấy có chồng rồi mà còn làm giáng. Đi đâu là quần quần áo áo (quay hỏi riêng Thúy) À, thế nào, em sắp sửa được ăn giàu của chị chứ ? 1húy.- (Thẹn). Ai bảo chị thế ? Đợi ăn giầu của em thì còn lâu lắm.

Hậu.- Còn lâu lắm ! Đồn rầm tỉnh lên mà chị còn chối.

Bằng.- Thật đấy chị ạ ! Em nó hãy còn bé, chưa muốn lẩy chồng. Những truyện đồn ngoài là truyện hão cả, tin thế nảo được. Chị còn lạ gỉ ở các tỉnh nhỏ nữa. Cứ là « Trong nhà chưa tỏ, ngoài ngõ đã tưởng. »

Hậu.- Chị em cử chối cho nhau. Chẳng it thi nhiều. Cũng có thế nào, người ta mới nói đến chứ. Vả lại như tuổi chị Thủy bây giờ, ra ở riêng là phải lắm chứ.

Thúy.- Tuổi em mà chị bảo ra ở riêng là phải lắm, thì tuổi chị đáng lẽ phải có con rồi, sao em vẫn thấy chị ở chung với các cụ.

Hậu.- Em khác vi em thờ chủ nghĩa độc thân.

Bằng.- Cô nào cũng nói là minh thờ chủ nghĩa độc-thân mà rút cục lại cô nào cũng đi lấy chồng hết, trử những cô xấu quá, không có ai vời thì không kê.

30Page imprimée 30Hậu.- Chị cử nói thể, chứ những người đi tu thì sao ?

Bằng.- Những người đi tu. Đã ai giám hỏi họ là họ thích chủ nghĩa độc-thân hay là vi ưa một tôn giáo mà họ đi tù chưa ?

Em tin rằng đã chót đi tu rồi không lễ lại phá giới thì sợ người ta chê cười, tuy đã có rất nhiều người phả-giới, - chử chính những người đi tu là những người tha-thiết đến gia-đinh nhất.

Ở trong nhà kín, ở một ngôi chủa, có lẽ có vẻ linh thiêng thật, nhưng cái không-khí ấm cúng ở gia-đinh bao giờ cũng êm-dịu và được chuộng hơn cái không-khí uy-nghi ở nơi tôn giáo. Biết đâu không có lắm vị ni-cô, lắm bà phước trẻ tuổi lại không nhiều lúc rộn-ràng về tâm-sự, nhưng bốn bức tường cao hoặc cửa tam-quan khoa chặt đã chẳng làm cho các vị đó phải cầu xin với Chúa, với Phật để được tỉnh tâm. Phải cầu xin như thế tức là thú thật lỏng mình ..

Thúy.- Gớm chị Bằng hôm nay triết-lý quá.

Hậu.- Chị ấy có chồng rồi, chị ấy phải bênh vực cho chủ nghĩa gia-đinh chứ.

Bằng.- Chủ nghĩa gia-đinh không cần ai phải bênh vực cả. Tự nó, nó đã đứng vững như Thái-Sơn bản thạch rồi, nhất là ở nước Đại Việt ta, từ xưa tới nay, vẫn giữ chế độ gia-đinh làm nên tảng.

Hậu. - Thế sao lại vẫn có những người đi tu?

Bằng. - Chị tưởng những người đi tu là những người mến say mầu đạo cả đây hẳn. Tinh duyên lỡ dở, hoặc gia-đinh hắt hủi họ đành cam phải đi tim quên ở cửa Phật hay bên Chúa. Có ai hỏi những bà phước già hay những vị sư giả có lễ sẽ cỏ người kể rõ trạng-thái của lương-tâm minh trong thủa đương thi lại... Rù sao, em cho đi tu cũng là hèn-nhát cả. Người ta sinh ra ở đời ai cũng có một bồn phận, mà lại đi trốn tránh, nhất là những thiếu nữ như chủng minh thì lại cảng hèn nữa. Minh phải lo sây lập gia-đinh để lo bảo lồn nồi giống, để gây lấy sức mạnh cho quốc-gia. .

Hậu.- Thôi em xin chịu chị rồi, cbị mồm mép như môm mép trạng-sư.

Câu truyện ngừng lại vì có tiếng người ở nhà trong đi ra.

31Page imprimée 31Cảnh thứ Sầu thích Vẫn những người trên. Thêm Liên và Hưng. bua?

Liên ra trước, Hưng theo sau, Liên đã thay đổi y phục rồi, g ười nhưng Hưng thi vẫn bộ quần áo ta thấy chảng mặc lúc đi xe lửa, Thấy Thúy Hưng ngạc nhiên và thấy Hưng, Thúy cũng lạ- nhất. lùng. Thật là một sự không ngờ cho cả hai bên và cho cả Liên và Bằng nữa.

Liên. - Kia chị Hậu, chị đến bao giờ thế Chúng em đang toan lại đẳng nhà chf Chắc các chị ượi lâu lắm nhỉ, vì em còn chở cậu Hưng. Em xin giới thiệu với các chi, đầy là em ruột em mới ở Hanoi về chơi ban sáng. Nhân thể cũng muốn đi chơi rới chúng minh.

XID Hưng nhin Thủy mỉm cười, Thúy nhin Hưng thèn-thện Hưng.- Cô Thủy !

Thúy.- Ông Hưng !

Đến lượt Liên, Bằng và Hậu ngạc nhiên Hậu.- Thế mà chị Thủy cứ giấu mãi, em biết cái gì ma em giấu chị ?

Bằng. Em nó không biết thật đấy. Có lẽ cả anh Bưng cũng chẳng biết gi đâu.

Liên.- Thế Hưng vả Thúy quen nhau tự bao giờ mà không thấy ai nói truyện.

Thúy. - Chúng em có quen nhau đâu.

Hậu.- Không quen nhau sao lại biết nhau à ?

Bằng.- Thế hai người biết nhau tử bao giờ ?

Hưng.- Chúng tôi mới gặp nhau trên xe lửa ban sáng (Nhin Thủy cười, trong lúc ấy Thúy đỏ mặt củi đầu xuống.) Liên.- Gặp nhau trên xe lửa ? Thế ra bà tiên.

Hưng.- (Đỏ mặt, cướp lời chị) Vâng gặp nhau trên xe lửa. Nhưng chẳng hay cô Thúy định đến thăm chị Liên có việc gì?

Thúy.- Có việc gi chắc chị Liên chị ấy cũng đã nói với ông Bằng.- (Nhin Thúy cười, trong khi Thủy củi mặt xuống thèn-thẹn) Gớm, sao em lại cử dùng cải tiếng ông nó nặng thế.

Cứ gọi ngay anh ấy là anh cỏ tiện không ?

32Page imprimée 32Hậu. - (Ranh mãnh) Ừ, trước sau thì cũng một lần. Nên gọi nhau ngay bằng anh từ bây giờ cho nó đỡ ngượng.

Thúy - Chị Hậu lạ quá!

Liên.- Thì tôi cũng đồng ý với hai chị ấy.

Bằng.- Phải rồi ! Gọi anh ấy bằng anh là phải vi đã biết nhau và hơn nữa bây giờ đã quen nhau rồi.

Thủy.- Vâng, thi gọi bằng anh, nhưng anh Hưng, anh có bằng lòng cho em gọi thế không ?

Hưng.- Điều ấy thi cô còn phải hỏi gì nữa. Cô muốn xưng hô thế nào tôi chẳng phải nghe.

Có người đầy cửa ở ngoài vào Cảnh thứ bảy Vẫn những người trên. Thêm Bà Hàn.

Bước vào, bà Hàn ngạc-nhiên nhưng xung-xướng trông thấy trong bọn có cả Hưng lẫn Thúy. Bà nhin hai người. Cả hai người cũng thên thẹn. Thấy bà vào Bằng, Thúy và Hậu đứng lên chảo.

Bà Hàn .- Không giám. Chảo các cô. Gớm các cô định rủ nhau đi đâu mà đông thế?

Bằng.- (Lễ phép) Thưa cụ chúng cháu định đi chơi chùa Non-nước.

Bà Hùn.- Ứ, chơi chùa Non-Nước về mùa này đẹp. (Bảo Liên) Kia Liên, con không mời các cô ấy sơi nước đi à ?

Hậu - Chúng cháu đã vô phép cụ rồi.

Bà Hàn.- (Hỏi Hưng) Cả con cũng đi với các cô ấy à ?

Ai lại một lũ con gái mà mình là con trai lại đi lẫn vào đấy. (Bà cười) Bằng.- (Cũng cười) Thưa cụ, anh ấy cũng đã lâu không thăm chùa Non-Nước. Nhân thể bây giờ cùng đi với chúng con càng vui.

Bà Hàn.- Thi tôi cũng nói thế, chứ đi thi đi. Đi rôi chiều mời các cô về đây sơi cơm nhé.

Hậu.- Chúng con xin phép cụ. n. Nền Bà Hàn.- Các cô cứ khách sáo làm gi. Chỗ chị em nhà cả đi đâu mà ngại.

33Page imprimée 33Liên.- Thưa đẻ, chúng con xin phép để đi chơi kẻo muộn.

Bằng.- Và chúng cháu cũng xin phép cụ ...

Bà Hàn. - Ử, các cô đi, rồi nhớ về qua đây rồi cả về nhà đấy. anh Những tiếng chào « Lậy cụ » Bốn người con gái ra trước, Hưng ra sau. Bà Hàn xung-xướng nhin theo các con trong lúc ấy.

Màn từ từ hạ.

TOAN-ÁNH Le 28 Août 1941 lây Ba tháng tiên nhà KỊCH VUI BA HỒI của TOAN-ÁNH Minh, Sinh, Sy Tăng, để gti nhỏ những ngày chung sống ở Thái-Bình các vai:

35Page imprimée 35An, trạc 24, 25 tuổi Bảo bạn An cùng tuổi ấy Người thư ký luật sư Bà chủ nhà, một người cay nghiệt Phấn, con gái bà độ 17, 18 tuổi HỒI THỨ NHẤT Một nhà của hai chàng trẻ tuổi ở chung quanh vẻ bừa bộn bảo ta rằng thiếu tay người đàn bà ở đấy.

CÁNH THỨ NHẤT An, Bảo Mở màn lên hai người dạng nói chuyện AN. - Anh định thế nào ? Ngoảnh đi ngoảnh lại đã 25 tết rồi. Bà chủ nhà bà ấy đã bảo thế thi tháng này minh không có tiền nhà giả bà cụ thi không được.

BẢO.- Còn định thể nào nữa. Rồi bà ấy đến minh trả bả ấy là xong chứ gì.

AN.- Trả tiền bả ấy ! Anh có điên không đấy ? Trong nhà hiện bây giờ tiền ăn còn không có nữa là lấy đâu ra mà trả tiền nhà.

BẢO.- Thi minh đi ở chỗ khác, ngại gì.

AN. - Sao mà nói dễ thế, đi ở chỗ khác. 25 tết rồi còn tim đâu được nhà, vả lại có tim được nhà đi chăng nữa thi minh cũng phải có tiền đặt và ít ra cũng phải có một tháng tiền trước người ta mới cho thuê.

BẢO.- Thế thi thôi không thuê nữa. Gớm chết. Anh làm cho tôi sốt cả ruột lên vi tiền nhà.

36Page imprimée 36AN. - Nhưng anh tính thế nào ? Chỉ nhát nữa là bà chủ nhà nó sẽ đến. Hay là lúc bà ấy đến tôi mặc anh nhé.

BẢO.- Anh nói nghe được đấy nhỉ? Nhà nảy anh thuê chứ tôi thuê à ?

AN.- Đã đành rằng tôi thuê, nhưng cũng tại anh, vi anh thích nó xinh sắn. Được rồi anh không muốn tiếp bà ấy thì thôi B, 3. - xoay tềên đi, báty nràa tồi ubpà bà ấy mho được chế.

Ngày hết tết đến ai người ta còn có tiền cho mình vay. Viết hàng hai ba mươi cái thư về nhà quê mà cũng chẳng được đồng nào. Tiền ! Chỉ chạy tiền xuốt đời thi còn sống làm sao được nữa.

AN.- Kễ ra thì cũng khó xoay thật đấy. Nhưng anh ạ tôi nghĩ ra rồi.

BAO, hớn hở. - Anh nghĩ ra cải gi thế.

AN. - Tôi nghĩ ra kế này hay lăm nhưng không biết rồi bà chủ nhà bà ấy có nghe hay không.

B.- Kế gì mà thần thế. Anh thử nói qua cho tôi nghe xem nào. Tôi mà cho là được thì chắc là bà chủ nhà nghe được.

A.- Thế này nhé. Bà ấy đến ta hãy khất...

B. - Không xong rồi. Kế ấy thì vứt đi, không xuôi đâu. Minh đã chịu bà ấy bai tháng rồi. Muốn khất thì ít ra mình phải có 20p. đề trả tiên hai tháng trước thì mới hòng chịu nổi tháng này. Ừ khất, nhưng anh đã có 20p. trong người chưa.

A.- Anh cướp hết cả lời của tôi. Nghĩa là tôi định nói thế này. Chúng minh khất nếu bà ấy không nghe thì chúng minh sẽ bảo bà ấy là đừng lo, vi chúng minh thế nào cũng trả đủ tiền. Nếu bà ấy không tin thi một thẳng trong bai đứa chúng mình sẽ đến ở nhà bà ấy làm con tin cho đến khi thẳng kia chạy được tiền.

B.- Ngộ thằng kia không chạy được tiền ?

A.- Thi thằng nọ cử ở đấy mãi.

B.- Thôi kế ấy của anh thì đốt đi. Ai người ta nghe tự dưng người ta rước bố trẻ về nhà để rồi bố cuốm con gái của người ta chứ.

A. - Người ấy thì làm gì ra có con gái ! Những người chủ nhà cay nghiệt là tôi chắc không bao giờ có con gái đẹp.

37Page imprimée 37ả chủ B. - Có hạy không mặc người ta, nhưng nếu cái ý kiến của Louê anh không được bà chủ nhà chấp dụng thi anh nghĩ thế nào ?

A. - Nghĩ thế nào gì nữa. Thì chỉ còn một cách là xoay anh tiên đề trả bà ấy thôi.

Lhôi B. - Xoay mà trả. Vâng tôi mời ông đi xoay hộ.

A. - Tất nhiên là tôi phải xoay chử anh thi còn biết gi nữa; chứ. ngoài cái thấy gái đẹp là muốn ăn sống nuốt tươi lấy ngay.

B. - Truyện ! Làm đàn ông thì phải thế chứ. Bây giờ xoay thì anh định xoay vào đâu.

Da, A. - Còn xoay vào đâu nữa ! Vạn-bảo, mang quần áo lên tôi Vạn-bảo mà cầm. Bộ Royal-tex của tôi may 38p.00, bộ Unie của anh 35p.00, 2 cái pardessus de ville của chúng mình may hết gần 50p.00.. Đem tất cả những cái ấy đi cầm làm gi không bà nỗi 30p. Hãng trả tiền nhà 20p. còn 10p. tiêu tết. Ra giêng sẽ liệu cách chuộc.

B. - Thôi quần áo anh có cầm thì cầm; còn quần áo của tôi ảo thì phải đề cho tôi mặc chứ. Rét chết đi thế này, có bộ quần và cái pardessus lại đem cầm. Có ai mà dại thế bao giờ.

A. - Dại với chẳng khôn ! không có quần áo mặc nhưng có nhà ở, có tiền tiêu. Mặc quần áo năm ngoái cũng được cần gi.

Đây anh xem có bao nhiêu đồ đạc của tỏi, từ ngày tôi thôi không đi làm đến nay, tôi bán dần bản mỏn hết tôi có tiếc đâu. Nữa là lúc này túng tiền nhà. Quần áo minh cầm rồi minh lại chuộc.

B. - Câm rồi lại chuộc ! Biết có chuộc được hay không. Tôi gắp những nông nỗi này lá vi anh cả. Giá anh cứ đi làm tòa sử như ngày trước, mỗi tháng lĩnh gần năm chục bạc, thì đâu tôi bị tủng thế này. Anh có tiền là tôi có tiền tiêu. Bống dưng anh bỏ việc đề đi theo nghề viết bảo, làm văn của tôi nảy làm gì.

A. - Thôi anh nhắc đến làm gi những điều ấy nữa. Tôi không muốn ai khinh tôi cả. Anh tính tôi bị con ranh con Tâm nó viết giấy nó bỉ rằng tôi chỉ là một thẳng thư kỷ đáng thương ở tỉnh nhỏ thi có ức không. Nó không yêu lôi nữa thì thôi, sao nó được phép khinh tôi như thế. Tức minh tôi bỏ việc cho nó biết tay, để cho nó hiểu rằng cái thằng thư ký tỉnh nhỏ cũng cỏ cái hơn người.

38Page imprimée 38B.- Vâng, ông cũng có những cái hơn người. Thôi xin ông bịt hộ tôi cái truyện tinh của ông với cô Tâm nhà ông lại và L ay các ông nghĩ bộ đến cái tiền nhà thì hơn. cải gin Có tiếng gõ cửa. Bảo và An nhìn nhau.

TIẾNG Ở BÊN NGOÀI. - Thảy An và thày Bảo, hai thày sưa soạt có thày nào ở nhà không.

B. - Thôi chết bà chủ nhà. git. Tò A. - Bà chủ nhà, làm thế nào được bây giờ.

B. - Còn làm thế nào nữa ! Mở cửa ra cho bà ấy vào rồi minh sẽ liệu.

An ra mở cửa, CẢNH THỨ HAI An, Bảo, Bà chủ nhà.

Cửa mở, Bà chủ nhà vào.

AN. - Chào bà chủ, chúng tôi đang đợi mãi bà.

BÀ CHỦ. - Không dám, chào hai thầy. Chắc hai thầy đợi tôi đến trả tiền hẳn. Thế thi may măn cho tôi quá, tháng này tôi đang túng.

AN. - Thưa bà chủ, không phải thế ạ. Chúng tôi đợi bà đến .

đề chủng tôi khất tiền nhà đến ra giêng.

B. C. hơi đôi giọng.- Khát đên ra giêng, hai thây cứ nói đùa làm gi thế.

B.- Thưa bà chúng tôi nói thật đấy. Chúng tôi vẫn định trả đỡ bà hai tháng, nhưng chúng tôi xoay mãi không được.

B. C.- Các thầy làm như tôi trẻ con với các thầy hay sao.

Các thầy đã cam đoan với tôi tháng trước là tháng này thế nào các thày cũng có tiền trả tôi, tôi mới đề cho các thày ở. Các thầy phải biết rằng nhà tháng tết nảy không ế đâu. Bao nhiêu người muốn thuê, tôi đều từ chối đề hai thầy ở. Thế mà các thầy lười trả tiền nhà. Tháng này mà các thầy không có tiền nhà thì xin các thầy tim nhà khác mà ở.

39Page imprimée 39Bảo ra đứng tựa cửa mặc An với bà chủ nhà.

A.- Bà hãy để cho chúng tôi chạy xem san đã nảo.

B. C.- Chạy ! 25 tết rồi các thầy còn chạy vào đâu nữa, Chiều nay các thảy giọn nhà đi. Tôi chỉ xin các thầy để lại cho tôi hai cái giưởng với cải tủ áo là đủ.

A: - Giọn đi thi giọn, nhưng bà hãy thư thả để chúng tôi sửa soạn đã chứ.

B. C.- Hết năm rồi, các thầy còn định thư thả đến bao giờ. Tôi còn phải cho quét vôi lại nhà. Thôi từ sau kệch các bố làm báo thôi. Tiền nhà cả đời trây, mà nhà cửa thì bửa bãi, bần thỉu.

A.- Thế bà nhất định bắt chúng tôi giọn đi ?

B. C.- Chẳng mời các thầy giọn đi dễ để các thầy ở không tháng nữa hay sao ?y Trong lúc An và bà chủ nói thì Bảo vẫn đứng tựa cửa hai tay đút túi bỗng chàng như để ý cái gì ở ngoài phố. Chàng hỏi một người.

B. - Cô muốn hỏi ai?

CÓ TIẾNG ĐÁP.- Thưa ông tôi muốn biết xem me tôi đã "đến đây thu tiền chưa ? Bảo chưa kịp giả nhời, bà chủ đã gọi con :

B. C. - Phấn đấy phải không ? Vào đây con. Me đang mời các ông thuê nhà nảy giọn đi đây: Ai lại ba tháng tiền nhà chưa trả ?

CẢNH THỨ BA Vẫn những người trên, thêm Phấn Phấn bước vào. Trông nàng đẹp rực rỡ, một vẻ đẹp thùy mị, trái hẳn với vẻ đanh ác của mẹ. Bảo chỉ chòng trọc nhìn nàng khiến cho nàng hơi ngượng.

PHẤN. - Thưa me, con đến đẳng chị tham, thấy chị ấy bảo me lại đây thu tiền nhà.

B. C. - Me thu tiền nhà, nhưng các thầy ấy có trả đâu. Me đang mời các thầy ấy đi thuê chỗ khác. (Quay lại nói với An và Bảo) Thội, các thảy liệu, liệu lừ bây giờ đến chiều giọn bết đồ đạc di, đừng bắt lôi phải sai đầy tớ nó đến nó khuân vứt ra đường thì mất cả sự tử tế. (Nghe mẹ nói, Phấn ngo ngác nhìn hai người) A.- Sao bà nỏng nầy thế. Bà đề cho chúng tội đến ngoài giêng, nếu không có tiền nhà, bà đuổi đi cũng không muộn kia mà.

40Page imprimée 40B. C.- Các thầy nói dễ nghe nhỉ. Ai sẵn nhà đâu cho các thảy ở như thế. Tôi không cỏ thi giờ nói nhiều với các thày.

Gác thảy nên thuê người xe đồ ngay đi. Năm giờ chiều tôi đến, nếu còn cải gì tôi vất ra đường, đừng trách. (Quay lại bảo Phấn) Thôi đi về con. Về rồi bảo thẳng xe nó đến nó dọn-dẹp quét tước lại nhà cửa đi. Thôi cứ là dử thính, từ sau cũng không dám dây đến các bố làm văn sĩ.

Bà kéo con gái ra.

CẢNH THỨ TƯ An và Bao Hai người đàn bà ra rồi, Bảo ra cửa nhìn theo, đứng lặng người hồi lâu A.- Bảo, nhin cái gi mà gớm thế. Lúc này có phải là lúc ngắm gái đâu. Tiền nhà! Không có tiền nhà là chốc nữa đồ đạc ra đường.

B. - Cái anh này mới phiền làm sao ! Đồ đạc ra đường đã có gì là lạ.

A.- Nhưng có hai cải giường và cái tủ họ lại bắt mất thì lấy gì mà nằm, đựng quần áo.

B. Năm đất, còn quần áo minh, sắp sửa đem lên Vạn Bảo mà cầm thỉ còn cần gì tủ nữa.

A. vui vẻ - Thế ra bây giờ anh cũng bằng lòng đề tôi đem cầm quần áo à ? Phải đấy, đem cầm đi để lấy tiền mà trả tiền nhà, kẻo bọ nói khó chịu chết đi ấy.

B. - Ô, anh tưởng là đem cầm quần áo của tôi hẳn. Nói chuyện là cầm quần áo của anh ấy chứ, vi quần áo của tôi, tôi còn phải diện đề chiều còn đến nhà cô Phấn kia mà.

A. ngạc nhiên - Phấn nào ?

B. - Phẩn con bà chủ lúc nãy chứ còn Phấn nào nữa. Cải anh này chóng quên lạ.